تا کجا می برد این نقش به دیوار مرا

 

 

تا کجا می برد این نقش به دیوار مرا ؟

 

 

استان خراسان شمالی از حیث فرهنگی با بسیاری از استانهای دیگر متفاوت است 0 این

 

تفاوت و تمایز برنامه ریزی و نگاه ویژه ای را از سوی فرهنگ مداران و مسئولین فرهنگی

 

می طلبد 0 تنوع قومی و نژادی و زیست محیطی تنوع و رنگارنگی فرهنگی را به همراه

 

دارد و به همین میزان مسئولیت فرهنگی خاصی رانیز می طلبد 0

 

حضور و وجود اقوام ، گویش ها و فرهنگ بوم های متفاوت از کرمانج ، تات ، ترک ،

 

فارس ، ترکمن و خرده فرهنگ های دیگر موجب شده است تا کلکسیونی از فرهنگها را در

 

این کهن بوم و بر داشته باشیم  0 تحقیق و پژوهش پیرامون ابعاد فراخ این مساله  بر شانه

 

های فرهنگ مداران و مسئولین فرهنگی سنگینی می کند 0

 

به عنوان مثال پژوهش پیرامون گویش ها ، ضرب المثل ها ، کنایات ، فرهنگ عامه ،

 

رسومات ، افسانه ها و اسطوره ها ، اشعار بومی و موسیقی و نماد شناسی طرح های منقوش

 

در فرش ها و سفره ها و پوشش زنان و مردان تات و ترکمن و کرمانج ، بررسی جلوه های

 

روایت در موسیقی این اقوام،تحلیل جامعه شناسی و روانشناختی طرح و رنگ در البسه و

 

فرش های کرمانجی و ترکمنی و تاتی و ترکی و روابط بینا متنی اسطوره ها و  افسانه های

 

این اقوام با یکدیگر و با ملل دیگر و هزارو یک موضوع دیگر مباحثی است که هر کدام می

 

تواند دستمایه پژوهشی بزرگ باشد و در گستره بی نهایت خویش اندیشه های فحـل و

 

اندیشمندان سترگی را به ستوه و شگفتی وادارد 0

 

 تنوع برون فرهنگی این اقوام با یکدیگر و تمایز درون فرهنگی آنها نیز قابل تامل و تدبر

 

است 0 به عنوان مثال فرهنگ زبانی ترک چناران و اسفیدان با ترک گریوان و درتوم و

 

فرهنگ پوششی و طرح فرش ها و دستبافته ها و جادوی رنگ ونماد آ نها تفاوت آشکاری با

 

هم دارد که نیاز به تحلیل جغرافیایی ، جامعه شناختی و روانشناختی دارد وامگیری فرهنگی

 

این اقوام از یکدیگر نیز می تواند موضوع چندین رساله باشد 0

 

به عنوان مثا ل کرمانج جلگه مانه و سملقان با کرمانج دره اوغاز شیروان با هم تفاوت و

 

تمایز پوششی و گفتاری و واژه گانی دارند 0تلاقی فرهنگ ترکمنی و تاتی با فرهنگ

 

کرمانجی در شمال خراسان و تاثیر و تاثر این اقوام از یکدیگر و بر یکدیگر رنگارنگی

 

خاصی به این خطه داده است که مثلا با کرمانج اسفراین و قوچان متفاوت است 0

 

بارها به دوستان فرهنگ دوست و یاران فرهنگ پژوهم از تات و ترکمن و کرمانج و ترک

 

این جملات را گفته ام و امروز نیز دوباره تکرار می کنم " هرگاه که یک بخشی پیر ، یک

 

عاشیق ، یک لوطی و سیاهباز ، یک ملا و آ خوند ، یک چوپان و کهن پیری از پیران ما سر

 

بر خاک می نهد گوشه ای از فرهنگ این کهن بوم را با خود به ابدیت می سپارد 0 سینه هر

 

مرد و زن این خطه گنجینه ای از قصه ها ، افسانه ها ، متل ها ، مثل ها ، سه خشتی ها، دو

 

بیتی ها ، له له ها ، روایا ت و افسانه ها و ناگفته ها ست و مباد ان روزی که این سینه ها

 

سربرخاک نهند و خاک را همراز این ناگفته ها گردانند و ما را از این مهم بی نصیب 0

 

هر گاه از میدان روستایی و ده کوره ای می گذریم و چهره های سوخته ی رو به آ فتاب

 

نشسته و به دیوار تکیه داده را می بینیم به سادگی از آ نها نگذریم که اینان گنجینه با یا ی

 

فرهنگ و هنرند که این گونه ساده ، گردن فراز و بشکوه عظمت قبیله خویش را زمزمه می

 

کنند 0

 

در خاک ما غبار دو عالم شکسته اند       از هر چه بگذری ز سر ما گذشته ای

 

هرگاه به رنج بافته های مادرم و به هر دست بافته بومی دیگر می نگرم و چون گنگی خواب

 

دیده در جادوی سیال رنگ و طرح و حرکت و نماد و مفهوم ، خویش را فراموش می کنم این

 

جان سروده را زمزمه می کنم :

 

تا کجامی برد این نقش به دیوار مرا / تا بدان جا که فرو می ماند / دیده از دیدن و لب نیز ز گفتار مرا  0

 

امروز بسیاری از مباحث و مسا ئل و داشته های فرهنگی ما از بین رفته اند 0 اگر امروز

 

نیندیشیم و ننویسیم فردا را نه مجالی است و نه ضمانی 0

 

آ نان که میتوانند بنویسند و آنها که نمی توانند قلم ها را یاریگر باشند 0 باز شناسی هویت

 

فرهنگی این بوم شاید به ما کمک کند تا از بی هویتی نسل حاضر و آ تی جلوگیری کنیم 0

 

به گمان من اگر جوان بومی ما فرهنگ اصیل و موسیقی بکر خود را بشناسد و گذشته

 

فرهنگی خود را بداند و بداند که او و نیاکانش وارث آب و خرد و روشنیند دیگر در مقابل

 

فرهنگ ماهواره ای ، موسیقی بیمار وارداتی ، مدهای عجیب وغریب پوششی و آرایشی سر

 

خم نمی کند 0 که خود شناسی جویبار زلالی است به سمت خدا شناسی و خود کم بینی چرکابه

 

ای است به منجلاب بی هویتی 0

 

 به راستی اگر امروز موسیقی بومی خودمان را که سرشار از تاریخ و هویت است از جوانان

 

بگیریم یا به انان عرضه نکنیم آیا آنها  می روند و سمعا و طا عتا گویان دیگر چیزی گوش

 

نمی دهند 0 اگر سالن های نمایش از  تاتر و موسیقی خالی باشد آ یا تضمینی است که صف

 

های نماز و دعا فشرده تر شود 0 به راستی آیا ما نمی توانیم بسیاری از این پرسه های

 

سرگردان را که غروب ها ترافیک انسانی در خیابان ها ایجاد می کنند و بسیاری از این نگاه

 

های سرگردان را حتی برای دو ساعت به سالن های نمایش و موسیقی و تاتر بکشانیم 0

 

تمام این دردواره ها را بارها به مسئولین فرهنگی شهر در گذشته و حال گفته ام و راهکار را

 

نیز پیشنهاد داده ام اما آنگونه که باید حرکتی صورت نگرفته است 0

 

اینک از دوستان فرهنگ دوست ، آنها که می شناسم و آنها که نشناخته دوستشان می دارم و

 

سر ارادت بر آستان هنرشان فرو می آورم می خواهم بیندیشند، بنویسند و پژوهش کنند 0

 

دوباره پیشنهاد می دهم تا اداره کل فرهنگ وارشاد استان ، انجمن های فرهنگ عامه و

 

پژوهشهای بومی را تشکیل دهند و فرهنگ پژوهان را شناسایی نموده و یاری رسانند 0

 

                                                                                       یا حق